آشنایی با هنرهای دستی شهرستان سرایان

آشنایی با هنرهای دستی شهرستان سرایان

آشنایی با هنرهای دستی شهرستان سرایان 

با هم سری میزنیم به روستای چرمه در شهرستان سرایان و می رویم سراغ هنر چرم دوزی و چرم سازی در این روستا که سابقه دیرینه دارد. کفش چرمی هم‌اکنون در روستای «چرمه» از توابع شهرستان سرایان تولید می‌شود و در قدیم بیشتر افراد روستا از همین طریق امرار معاش می‌کردند و نامگذاری این روستا به نام چرمه شاید از همین‌رو است.

 

ابزار مورد نیاز در ساخت کفش چرمی عبارتند از کارد، گاز انبر، گزان، سمبه، سندان، سوهان، دوخش، چکش، نخ، مشته و تعدادی میخ پایه کوتاه است و…مراحل تهیه‌ی این نوع کفش عبارت است از طراحی مدل مورد نظر براساس الگو و اندازه بروی مقوا و سپس اجرای آن بروی سطح چرم، بریدن الگو با گزدن و قسمت‌های مختلف آن شامل پی ساق

 

و رویه‌ی برش می‌خورد، نازک کردن اطراف قطعات بریده شده با گزدن و ضخامت چرم را بر می‌دارند، چسباندن پی ساق که از سه قطعه چرم است و با مشته ضربه می‌زنند تا محکم شود، تهیه‌ی آستر برابر الگو که اغلب از پارچه‌ی ضخیم یا مقواست و موجب استحکام پای پوش می‌شود.

آشنایی با هنرهای دستی شهرستان سرایان

کفش سنتی روستای چرمه

 

سپس مرحله‌ی دوخت قطعات چرم با دست یا چرخ آغاز می‌شود، در مرحله‌ی دوخت یک نوار پلاستیکی به رنگ چرم در قسمت فوقانی پی ساق دوخته می‌شود تا پس از پایان دوخت لبه کفش از نمای زیبایی برخوردار باشد، این کار را زهوار گویند، در این مرحله سمت جلو کفش را سردوزی می‌کنند و در ادامه با کمک سمبه

 

در دو طرف پی ساق چندین سوراخ برای عبور بند کفش ایجاد می‌کنند، پس از دوخت قسمت جلو و پشت کفش‌ها را با چسب به هم می‌چسبانند و مجدداً محل‌های اتصال دوخته می‌شوند، پس از دوخت مرحله‌ی کارکشی آغاز می‌شود و سربار کفش را بروی قالب قرار داده و با گازانبر اطراف آن را می‌کشند و با چند میخ آن را به قالب متصل می‌کنند و سپس تخت کفش را با میخ به قالب می‌زنند به تخت کفش هم یک لایه‌ی چرمی می‌چسبانند.

آشنایی با هنرهای دستی شهرستان سرایان

ابزار لازم برای دوخت کفش سنتی روستای چرمه

 

در این مرحله دوخت دور تا دور کفش با درفش آغاز می‌شود سپس زوائد اطراف آن را بر می‌دارند و پاشنه‌ی کفش را هم به آن می‌چسبانند، آخرین مرحله‌ی تخت کفش را با سمبه نقش می‌اندازند تا از اصطکاک تخت صاف با زمین جلوگیری شود و سپس چند روز باید کفش داخل قاب قرار گیرد تا شکل خود را حفظ کند، مهم‌ترین کار کفش چرمی شیوه تهیه چرم است.

 

از جمله ابزار و اشیاء وابسته این فن چرم، نخ، مو، پارچه، مقوا، سریش، کارد، گاز انبر، گزدن، سمبه، سندان، سوهان، درفش، چکش، میخ کوچک، مشته، نمک، آب و قالب است.براساس این گزارش، کفش سنتی روستای چرمه شهرستان سرایان با شماره 72 در میراث معنوی «ناملموس» کشور به ثبت رسیده است.

 

تولید کفش‌های سنتی و دستی گرچه زمان‌بر است اما کیفیت و ماندگاری بالای آن سبب می‌شود تا جایگزینی برای آن نباشد.اما تولید انبوه کفش در سال‌های اخیر سبب نادیده گرفته شدن کیفیت و مرغوبیت گونه‌های دستی آن شده و ورود کفش‌های چینی که از کیفیت و قیمت بسیار پایینی برخوردار هستند، علاوه بر پیامدهای منفی، سبب تعطیلی بسیاری از این کارگاه‌های کفش‌‌دوزی در کشور شده است.

آشنایی با هنرهای دستی شهرستان سرایان

آموزش دوخت کفش چرمی

 

به گزارش تک جوان تنوع در طرح و رنگ در اجناس امروزی رغبت و تمایل مشتری را به‌سمت خرید محصول می‌کشاند بنابراین شاید یکی دیگر از عواملی که سبب به فراموشی رفتن کفش‌های سنتی در عصر تکنولوژی امروزی شده، اشکال ساده این نوع کفش‌ها است.ساخت کفش‌های محلی در چرمه به سال 1300 ه.ق. برمی‌گرد

 

در این استان انواع کفش‌ها به‌نام‌های ساغری، کفش ساده، طبلک، استخوانی، طبلک چوبی، گیوه، کفش گرجی و ارسی و کفش چوپانی ساخته میشده و معمولاً جنس این کفش‌ها چرم، لاستیک و نخی بوده است.از میان انواع کفش‌ها آنچه بیشتر معمول بوده و در حال حاضر نیز مورد استفاده است، کفش چرمی روستای چرمه شهرستان سرایان و همچنین انواع گیوه است که به‌صورت بافتنی و ماشینی وجود دارد.

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *